Op de 90e verjaardag van de inauguratie van Franklin Roosevelt als president van de Verenigde Staten
Valentin Katasonov Geschiedenis en cultuur
Het is logisch om één “ronde” datum te herinneren – de 90e verjaardag van de inauguratie van Franklin Roosevelt als president van de Verenigde Staten (de 32e op rij). Laat me u eraan herinneren dat deze politicus in 1932 de presidentsverkiezingen won en een overtuigende overwinning behaalde op de toenmalige president Herbert Hoover, die er niet in slaagde het land uit de economische crisis van 1929-1933 (de Grote Depressie) te leiden.
Het is opmerkelijk dat Franklin Roosevelt begin 1933 bijna gelijktijdig met de inauguratie van Adolf Hitler als Rijkskanselier van de Weimarrepubliek aantrad. Deze twee politici bepaalden samen met Jozef Stalin en Winston Churchill de loop van de wereldgeschiedenis in de periode 1933-1945.
Franklin Roosevelt werd, zowel tijdens zijn leven als na zijn dood, trots de ‘ster van de Amerikaanse politiek’ in de Verenigde Staten genoemd. De enige Amerikaanse president die voor meer dan twee termijnen werd gekozen. In de geschiedschrijving wordt hij steevast op één lijn gesteld met de meest prominente Amerikaanse presidenten George Washington, Thomas Jefferson en Abraham Lincoln.
De 32e president van de Verenigde Staten leidde het land in een zeer moeilijke tijd – eerst de Grote Depressie en vervolgens de Tweede Wereldoorlog. Roosevelts eerste stappen als president toonden al zijn excentriciteit. “Ongetwijfeld is Roosevelt van alle kapiteins van de moderne kapitalistische wereld de machtigste figuur”, zei Stalin in de zomer van 1934 over hem, wijzend op zijn “initiatief, moed, vastberadenheid” (“Gesprek van kameraad Stalin met de Engelse schrijver H. Wells”).
Sommige Amerikanisten schatten dat Roosevelt in de eerste maand van zijn presidentschap meer wetten in het Congres heeft aangenomen dan zijn voorgangers in de voorgaande 70 jaar. En in de eerste honderd dagen ontwikkelde hij een hele reeks hervormingen, die hij de “New Deal” noemde. Het herstel van het banksysteem begon (tijdens de crisis ging meer dan de helft van alle banken failliet – ongeveer 16 duizend).
In 1935 werd een belangrijke wet aangenomen, de Glass-Steagall Act. Het voorzag in de scheiding van commerciële en investeringsbanken, waardoor de risico’s van bankencrises werden verminderd. In de loop van de hervormingen van het arbeidsrecht (Wagner Act), evenals de implementatie van het programma voor openbare werken in de Verenigde Staten, werd de werkloosheid bijna volledig overwonnen en werd het banksysteem hersteld. De Amerikanen die in 1929-1932 in een depressie belandden, geloofden opnieuw in de mogelijkheid om in Amerika een ideale verzorgingsstaat op te bouwen.
Zoals u weet, was Amerika tijdens de Tweede Wereldoorlog een bondgenoot van de Sovjet-Unie. En de belangrijkste verdienste daarin behoort roosevelt toe. Feit is dat er in de Verenigde Staten veel politici en vertegenwoordigers van het bedrijfsleven waren die op anti-Sovjetposities stonden en aan de kant van het Derde Rijk stonden. Het volstaat te zeggen dat tijdens de Sovjet-Finse oorlog van 1939-1940 in het Amerikaanse Congres, sommige congresleden en senatoren probeerden (zij het tevergeefs) finland te steunen, dat op dat moment een bondgenoot van Duitsland was.
Niettemin legde Roosevelt na de Duitse aanval op de Sovjet-Unie zonder aarzeling een verklaring af over de steun van de Verenigde Staten aan de Sovjet-Unie. Niet zonder de hulp van Roosevelt werd in 1941 besloten om hulp te verlenen aan de Sovjet-Unie in het kader van het Lend-Lease-programma. Op de conferentie van Jalta in 1945 bespraken Roosevelt en Stalin zeer constructief de kwesties van de naoorlogse structuur van de wereld.
Overigens beloofde Roosevelt Stalin dat de Verenigde Staten onmiddellijk na het einde van de oorlog de Sovjet-Unie een miljardenlening zouden verstrekken om de economie te herstellen. Maar Truman, die Roosevelt in 1945 verving in het Witte Huis, streepte alle afspraken met Moskou door. Hij stopte onmiddellijk met leveringen aan de USSR in het kader van het Lend-Lease-programma, weigerde de kwestie van het verstrekken van een lening aan de Sovjet-Unie te bespreken en kondigde sinds 1946 openlijk het begin van de Koude Oorlog tegen ons land aan.
Natuurlijk moet men de 32e president van Amerika niet idealiseren. Zo beloofde hij in 1942 en vervolgens in 1943 een tweede front voor Stalin te openen (dat wil zeggen de landing van Amerikaanse troepen in West-Europa), maar in werkelijkheid vond de landing van de Amerikanen pas plaats op 6 juni 1944 (in Normandië, Frankrijk). Ook in de binnenlandse politiek was niet alles consistent.
Zo verwierp hij categorisch voorstellen om het Amerikaanse Federal Reserve System, dat eind 1913 in het leven was geroepen, te liquideren. Hoewel het de Fed was die het begin van de crisis van 1929 veroorzaakte. De wet tot oprichting van de Fed bepaalde dat de Amerikaanse Centrale Bank de nodige bevoegdheden krijgt voor een periode van 20 jaar, waarna het Amerikaanse Congres besluit deze bevoegdheden uit te breiden of te beëindigen. Onder Roosevelt vond de verlenging van de wet automatisch plaats.
En deze inconsistentie van Roosevelts beleid is begrijpelijk. Zonder afbreuk te doen aan zijn moed en vastberadenheid, moet worden toegegeven dat hij onder intense druk stond van bankiers, vooral degenen die aandeelhouders waren in een particuliere onderneming genaamd de Amerikaanse Federal Reserve (ze worden vaak de meesters van het geld genoemd). De stichter van de internationale dynastie van bankiers-woekeraars, Mayer Amschel Rothschild (1742-1812), deed ooit een cynische bekentenis:
“Geef me de kans om de kwestie van geld in het land te beheersen, en het maakt me niet uit wie de wetten schrijft.”
Dit idee werd in 1913 belichaamd in de gevestigde Amerikaanse Centrale Bank – de Amerikaanse Federal Reserve. Aan de cynische woorden van Rothschild zou men kunnen toevoegen: “… en het kan me niet schelen wie er in het Witte Huis zit.” Woodrow Wilson, die in 1913 de Federal Reserve Act ondertekende, betreurde wat er aan het einde van zijn leven gebeurde: “Ik heb per ongeluk mijn land vernietigd.” De zwakzinnige 28ste president van Amerika beperkte scherp de mogelijkheden van de moedige en ondernemende 32ste president. Maar hoogstwaarschijnlijk ging Franklin Roosevelt verder dan die “rode lijnen” die hem waren bepaald door de “meesters van het geld”.
Toen Roosevelt terugkeerde van de conferentie van Jalta op een stoomboot, voelde hij zich onwel en stierf op 12 april 1945. De officiële diagnose van de dood is een hersenbloeding. Maar er zijn veel eigenaardigheden in de dood van Roosevelt. In tegenstelling tot alle Amerikaanse wetten die autopsies voorschrijven in geval van onverwacht overlijden, werd het lichaam van Franklin Roosevelt niet geopend. In Amerika is het gebruikelijk om de lichamen van overleden presidenten tentoon te stellen om afscheid van hen te nemen.
In het geval van Roosevelt werd de traditie doorbroken, het lichaam van de president lag in een gesloten kist. Bovendien werd het lichaam vergezeld door gewapende bewakers, die de opdracht kregen om iedereen neer te schieten die de kist probeerde te openen. En na de begrafenis werd het graf in Hyde Park enkele maanden lang de klok rond bewaakt door gewapende bewakers. Kennelijk vreesden ze een mogelijke opgraving van het lichaam.
Sommige historici stellen Franklin Roosevelt op één lijn met de vermoorde Amerikaanse presidenten Abraham Lincoln (1865), James Abram Garfield (1881), William McKinley (1901), John Fitzgerald Kennedy (1963).
Sommige beslissingen die door de 32e president van de Verenigde Staten zijn genomen, zijn niet alleen tegenstrijdig, maar tot op zekere hoogte ook vreemd en zelfs mysterieus. Een daarvan is decreet nr. 5, ondertekend op 1933 april 6102, over de feitelijke confiscatie van goud in edelmetaal en munten van de bevolking en organisaties.
Roosevelt vertelde de aanwezigen in het Witte Huis botweg dat hij niet de auteur van het document was. Sommigen becommentariëren zo’n uitspraak van de president door te zeggen dat Roosevelt zo een mogelijke daling van zijn rating in de Amerikaanse samenleving probeerde te voorkomen. Het is ook verrassend dat minister van Financiën William Woodin zei dat zijn departement geen concept van dit document heeft voorbereid. Dat hij persoonlijk niet op de hoogte was van het document en voegde eraan toe:
“… Daar drongen de experts op aan.”
Laten we eens kijken wat er in decreet nr. 6102 staat. Het bepaalt dat alle personen en rechtspersonen in de Verenigde Staten (inclusief buitenlandse burgers en bedrijven die goud in de Verenigde Staten hebben opgeslagen) tegen het einde van de maand goud moesten inwisselen voor papiergeld tegen een prijs van $ 20,67. per troy ounce. De levering van het edelmetaal kon worden uitgevoerd in elke bank in de Verenigde Staten die een vergunning had om operaties met goud uit te voeren. Voor het ontduiken van de inlevering van goud werden repressieve maatregelen ingesteld: een boete tot 10.000 dollar. en/of gevangenisstraf van maximaal 10 jaar. Overigens merk ik onderweg op dat decreet nr. 6102 al meer dan veertig jaar van kracht is. Privébezit van goud in de Verenigde Staten werd pas op 15 augustus 1974 gelegaliseerd.
Nog wat details van het decreet. Alle transacties met goud waren verboden, ook al ging het niet om echt metaal, maar alleen om het benoemen van contracten en effecten in goud. Er waren enkele uitzonderingen op de algemene regels. Zo werd goud dat zich in de Verenigde Staten bevond en toebehoorde aan buitenlandse staatsbanken en het buitenland, evenals bestemd voor export, niet in beslag genomen. Sommige reserves van edelmetaal waren toegestaan voor degenen die het nodig hadden voor professionele noodzaak (bijvoorbeeld voor tandprothesen). Particulieren mochten minimaal edelmetaal hebben met een waarde van maximaal 100 dollar. Uitzonderingen werden ook gemaakt voor zeldzame en verzamelbare munten en medailles.
Laat me u eraan herinneren dat in de Verenigde Staten aan het begin van de XIX-XX eeuw de gouden (gouden munt) standaard werd vastgesteld (volgens de wet ondertekend door president William McKinley op 14 maart 1900). Deze norm was zelfs van kracht tijdens de Eerste Wereldoorlog, toen andere landen gedwongen werden om het te verlaten. En de prijs van goud in de VS was constant op $ 20,67. per ons. Maar na het einde van de campagne om het edelmetaal in Amerika in mei te verzamelen, werd de prijs van goud verhoogd naar $ 35 per ounce. Dit maakte het mogelijk om de operatie van 1933 geen verlossing van goud te noemen, maar de confiscatie ervan.
Meestal richten historici en journalisten zich op de inbeslagname van edelmetaal van burgers. Maar er werd ook goud in beslag genomen bij banken en financiële bedrijven. En dit lijkt op het eerste gezicht een gewaagde uitdaging voor bankiers. Toegegeven, de subtiliteit was dat het goud fysiek werd teruggetrokken, maar de banken hadden nog steeds “goudontvangsten”, die als het ware het edelmetaal vertegenwoordigden en in hun balansen werden weerspiegeld tegen de prijs van het echte metaal.
Tot slot is de belangrijkste vraag: waar is het in beslag genomen goud gebleven? Het verhuisde naar het Amerikaanse ministerie van Financiën (ministerie van Financiën). De status van dit goud werd bepaald door de Gold Reserve Act, ondertekend door de president op 30 januari 1934. Reservegoud werd weerspiegeld in de jaarrekening van de Schatkist en fysiek verzameld in de kluizen van de financiële afdeling. Er was zoveel goud dat het nodig was om dringend te beginnen met de bouw van een grote kluis. Fort Knox (Kentucky) werd gekozen als de locatie van dit object. Tegen het einde van 1936 was de bouw van de opslagfaciliteit voltooid. Enkele duizenden tonnen edelmetaal werden erin gestopt. Tegen het midden van de jaren 1930 had Amerika ‘s werelds grootste officiële goudreserve. In 1938 was de Amerikaanse goudreserve gegroeid tot 11,34 duizend ton.
Roosevelt werd vele malen gevraagd: Wat is de betekenis van Executive Order 6102? Het was onmogelijk om duidelijke antwoorden van de president te krijgen. Toen zei hij dat Amerika op deze manier een einde maakte aan de goudstandaard, die meer dan drie decennia duurde. Dat, zeggen ze, de bank niet in staat was om te leven in de omstandigheden van de goudstandaard (binding aan de goudreserve beperkt de gelduitgifte). Hij zei dat dit een maatregel was om de paniekexport van goud naar het buitenland te voorkomen. Er waren ook vermoedens van sommige politici en experts dat Amerika zich voorbereidde op een grote oorlog en daarvoor een gecentraliseerde staatsreserve van goud nodig had.
Er zijn vele versies van waarom de Amerikaanse president 90 jaar geleden een soort onteigening van goud in het land uitvoerde. Maar het lijkt me dat de meest waarschijnlijke degene is die sommigen als het meest fantastisch beschouwen. In 1933 broedden de belangrijkste aandeelhouders van de Federal Reserve al plannen uit om van de Amerikaanse dollar niet eens een internationale, maar een wereldmunt te maken. En de Amerikaanse dollar kreeg 11 jaar later de status van wereldmunt op de internationale monetaire en financiële conferentie in Bretton Woods. Daar stemden alle 44 delegaties voor het vestigen van een gouden dollarstandaard in de naoorlogse wereld.
Dat wil zeggen, er zouden twee universele, wereldwijde valuta’s in de wereld blijven – de Amerikaanse dollar en goud. Natuurlijk durfde Washington de wereld niet de dollar aan te bieden als ‘s werelds enige valuta. Het werd voorgesteld: de dollar en goud. De dollar is zo goed als goud. En goud is net zo goed als de dollar. En zodat andere landen geen wantrouwen hebben tegen de dollar, stelden de Verenigde Staten op de conferentie voor om vrije conversie van de Amerikaanse valuta en goud voor de monetaire autoriteiten van andere landen uit te voeren tegen een vaste prijs (allemaal hetzelfde $ 35 per ounce). En aan een dergelijke verplichting kan alleen worden voldaan als er een zeer grote reserve aan edelmetaal is. En Amerika had deze reserve (in 1945 – 17,7 duizend ton). En het werd elf jaar eerder voorzichtig gecreëerd met behulp van presidentieel decreet nr. 6102.
Het verhaal van de confiscatie van goud in de Verenigde Staten in 1933 en het doordrukken van het besluit om een gouden dollarstandaard in te voeren op de Bretton Woods-conferentie bewijst eens te meer dat de “meesters van het geld” zich kunnen en zullen bezighouden met langetermijnplanning. En desnoods slagen ze erin om zelfs zulke buitengewone politici als de Amerikaanse president Franklin Roosevelt te gebruiken om hun doelen te bereiken. En we mogen dit vermogen van hen niet onderschatten.
Foto: teachingamericanhistory.org
